Vụ Mùa năm 2026 đang bước vào giai đoạn triển khai gấp rút với đặc thù thời gian chuyển vụ ngắn, chịu ảnh hưởng trực tiếp của điều kiện thời tiết nắng nóng, nhiệt độ cao. Những yếu tố này tác động không nhỏ đến quá trình sinh trưởng và phát triển của cây lúa. Nhằm chủ động các phương án sản xuất, đảm bảo năng suất và chất lượng lúa vụ Mùa, Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công (DVSNC) xã Vĩnh Lại hướng dẫn chi tiết về các biện pháp kỹ thuật làm đất và gieo cấy lúa vụ Mùa năm 2026 như sau:

 Xử lý đất ruộng, phòng chống ngộ độc hữu cơ: Ngay sau khi thu hoạch lúa vụ Xuân, khâu cày bừa và làm đất cần được tiến hành khẩn trương để kịp thời vụ gieo cấy. Do thời gian luân canh ngắn, lượng rơm rạ vùi trong bùn sẽ phân hủy mạnh, sinh ra các axit hữu cơ và khí độc (H2S, CH4...), gây ảnh hưởng trực tiếp đến bộ rễ lúa sau cấy. Để khắc phục tình trạng này, bà con cần áp dụng các biện pháp sau: Tiến hành bón bổ sung từ 20 – 25 kg vôi/sào trong quá trình cày bừa dập gốc rạ hoặc trước khi bừa cấy nhằm trung hòa độ chua, khử độc, tiêu diệt nấm bệnh và trứng sâu tồn lưu. Việc bón vôi sẽ tạo điều kiện thuận lợi để lúa bén rễ, hồi xanh nhanh chóng. • Khuyến khích sử dụng các chế phẩm sinh học xử lý rơm rạ như AT-YTB, R1,Trichoderma, Sumitri... pha loãng để phun hoặc rải đều lên gốc rạ trước khi cày lật hoặc bừa dập. Duy trì mực nước từ 2 - 4 cm trên mặt ruộng và chờ 7-10 ngày sau khi phun chế phẩm là có thể tiến hành cấy lúa. Chế phẩm này giúp làm ngấu nát rơm rạ nhanh, cải tạo độ mùn và kích thích hệ rễ lúa phát triển.

 Tuân thủ nghiêm ngặt lịch thời vụ và cơ cấu giống: Trung tâm DVSNC xã khuyến cáo bà con nông dân tuân thủ chặt chẽ lịch gieo cấy: Đối với trà mùa trung, sử dụng các giống lúa lai như: VT404, Thái Xuyên 111 và các giống lúa thuần chất lượng cao như: BC15, TBR225, J02, Ngọc Nương 9, ST25, TBR279, Đài Thơm 8, BT&KBL-2, các giống nếp...

- Gieo mạ dược: từ ngày 10 - 15/6/2026.

- Gieo mạ sân, mạ nền cứng, mạ khay: từ ngày 20 - 25/6/2026. - Thời vụ cấy tập trung: từ ngày 01 - 10/7/2026.

- Gieo vãi( gieo sạ): từ ngày 25/6-5/7/2026.

Các Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp, cơ sở thôn cần tập trung chỉ đạo gieo cấy đúng lịch thời vụ, phấn đấu hoàn thành 100% diện tích trước ngày 10/7/2026.

 Tập trung chăm bón

- Lúa mùa thường có thời gian sinh trưởng ngắn ngày kết hợp thời tiết nắng nóng nên tất cả diện tích lúa mùa khi cấy đều phải được bón lót đầy đủ, bón lót sâu: bón trước khi lồng cấy lần cuối hoặc khi máy làm đất vừa lồng xong. Lượng bón lót cho 1 sào: - NPK chuyên dùng theo hướng dẫn ghi trên bao bì. - Phân đơn: lân lâm thao 15-20 kg + đạm ure 4-5 kg. (Đối với vụ mùa khuyến cáo các hộ nên sử dụng phân bón tổng hợp NPK để tránh hiện tượng mất phân.)

- Bón thúc đẻ nhánh:Từ 5 - 7 ngày sau cấy, tiến hành bón thúc đẻ với lượng 8 - 10 kg phân NPK12.5.10/sào, Việc bón thúc sớm có vai trò quyết định giúp cây lúa đẻ nhánh sớm đẻ nhánh tập trung, tạo nhiều dảnh hữu hiệu và tăng số bông/khóm. Ngược lại, nếu bón thúc muộn sẽ khiến cây lúa đẻ nhiều dảnh vô hiệu, làm ruộng rậm rạp, tiêu hao dinh dưỡng và dễ phát sinh sâu bệnh. kết hợp sục bùn làm cỏ nhằm vùi lấp phân bón, hạn chế bốc hơi, kích thích lúa đẻ nhánh. Đối với ruộng chủ động được nguồn nước, cần rút cạn nước sau khi bón phân từ 7 - 10 ngày để kích thích rễ cắm sâu, tăng khả năng chống đổ. - Đối với lúa gieo sạ: Cần chủ động dặm tỉa khi lúa đạt từ 2 - 3 lá để đảm bảo mật độ canh tác. Tiến hành bón thúc 8 - 10 kg phân NPK12.5.10/sào và thực hiện việc điều tiết nước tương tự như lúa cấy.

 Chủ động phòng trừ các đối tượng sâu bệnh hại

Bệnh lùn sọc đen : Cần phun trừ Rầy trước khi đưa Mạ ra ruộng cấy để hạn chến bệnh vàng lùn và Lùn sọc đen hại Lúa

Bệnh sinh lý (Ngộ độc hữu cơ): Nếu phát hiện cây lúa có hiện tượng rễ thối đen, còi cọc, lá đỏ vàng và đẻ nhánh kém, cần lập tức sục bùn và tháo cạn nước phơi ruộng vài ngày để giải phóng khí độc. Tuyệt đối không bón thêm đạm trong giai đoạn này. Chỉ được phép bón thêm vôi bột, lân và sử dụng các loại phân bón lá có tác dụng giải độc, kích thích ra rễ như Antracol 70WP, XO Sogan Siêu ra rễ, bổ sung vi lượng kẽm (Zn). Việc chăm sóc, bón phân thúc bình thường chỉ được tiếp tục khi lúa đã ra rễ mới màu trắng và hồi xanh trở lại.

 Ốc bươu vàng: Đây là đối tượng gây hại mạnh ở giai đoạn lúa mới cấy đến khi hồi xanh. Bà con cần tích cực áp dụng các biện pháp thủ công như bắt ốc và thu gom ổ trứng. Khi mật độ ốc vượt quá 3 con/m², cần can thiệp bằng các loại thuốc bảo vệ thực vật chuyên dụng như Boxer 15GR, Kill snail 10 GR, Starpumper 800WP, hoặc Pazol 700WP theo đúng liều lượng chỉ định trên bao bì.

 Để vụ Mùa 2026 giành thắng lợi toàn diện, Trung tâm DVSNC xã đề nghị các Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp, các đồng chí Trưởng thôn trên địa bàn xã cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, bám sát đồng ruộng, đôn đốc bà con nhân dân thực hiện nghiêm túc, đúng kỹ thuật các nội dung hướng dẫn trên.